شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 137
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
687 و 692 درگذشت . اكنون برويم بر سر منتخب صوان الحكمة و تتمة صوان الحكمة و اتمام التتمة . دومى را ميدانيم كه از بيهقى است و گزينندهء صوان الحكمة هم اين را ميگويد . نخستين از همان كسى است كه سومى را ساخته ، و دومى را ميان اين دو گذارده است . اما سومى كه تا سرگذشت سهروردى را دارد مؤلف آن از او آن چنان ياد مىكند كه مانا در زمان او ميزيسته است اگر چه از كشته شدن او هم ياد كرده است . پس اين سومى از غضنفر كه در 624 زاده و در ميان 678 و 692 كشته شده است نخواهد بود ، چه سهروردى را در 587 كشتهاند . بلكه خود آن « تعليق من كتاب منتخب صوان الحكمة » از غضنفر تبريزى است ، و مانند فهرست و گزيدهايست از آن منتخب . در « الرسالة الملحقة » يا « اتمام التتمة » نقل مىشود از دستور كثير بن يعقوب نوزادى و از فاضل ابو نصر فارسى و قاضى امام عبد الرشيد بن نصر بن الحسين و شيخ طلحه و ابو محمد عبد الله شامى و شيخ ابو الربيع سليمان بن عياض اسكندرى ( زندهء در 516 ) و ابن رشيق و امام فاضل قطب الدين ( نسخهء بشير آغا ) . چنان كه دربارهء سر السرور خواهم گفت گمان ميكنم كه اين اتمام التتمة همان سر السرور غزنوى است ، و اوست كه از صوان الحكمة گزين كرده و يا بگواهى نسخهء 3222 فاتح گزيدهء عمر بن سهلان ساوى را گرفته و تتمهء بيهقى را پس از آن گذارده و اين سومى را خود نوشته است ، و شايد كتاب ديباچهاى داشته و نويسندگان آن را برداشتهاند . اينك چند نكتهاى دربارهء صوان الحكمة و ذيل آن و سجستانى ميآورم : 1 - خزرجى ( 1 : 9 ، 15 ، 57 ، 104 ، 186 ، 322 ) از تعاليق حكمية سجستانى آورده است . قزوينى ( ص 28 ) اين را جز صوان